18.07.2018, data aktualizacji serwisu: 25.10.2012
Gra miejska

Biogramy

Juliusz Karol Rómmel (1881–1967)

„...typ wodza do wykonania nieskomplikowanych operacji, ale wymagających temperamentu i gwałtowności. Na niego jako na dowódcę armii można liczyć”.

Stefan Rowecki
 
Od wybuchu II wojny światowej walczył jako dowódca Armii „Łódź”. Jednakże już 6 września w niewyjaśnionych okolicznościach, po kilku bombardowaniach swego sztabu, porzucił żołnierzy i 8 września zjawił się w Warszawie. To jemu, jako najstarszemu generałowi, zostało powierzone dowództwo Armii „Warszawa” dla obrony obszaru Modlin–Warszawa. Gen. Walerian Czuma w dalszym ciągu kierował przygotowaniami, a później samą obroną Warszawy.
 
Z rozkazu Naczelnego Wodza: „Panie Generale! Pan obejmie dowództwo Warszawy, w której trzeba się bronić jak długo starczy amunicji i żywności, aby jak najwięcej sił nieprzyjaciela ściągnąć pod Warszawę. Ufam Panu Generałowi, że pan dobrze wypełni ten historyczny obowiązek. Bronić się na skraju miasta, naokoło, od zachodu i od wschodu. Ściskam dłoń – Śmigły-Rydz” (M. Porwit, Obrona Warszawy wrzesień 1939 r ).
Jednakże Rómmel podczas obrony stolicy wykazał się biernością, kunktatorstwem i brakiem decyzji o udzielaniu wsparcia zaczepnego armiom „Poznań” i „Pomorze”.
 
Ppłk Leopold Okulicki, oficer łącznikowy, donosił szefowi sztabu Naczelnego Wodza gen. Wacławowi Stachiewiczowi: „Nie do mnie należy ocena tego, co się dzieje, muszę jednak zameldować Panu Generałowi, że poczynając od historii przesunięć brygady gen. Andersa [gen. Rómmel nie wykonał rozkazu naczelnego wodza i nie skierował do bitwy brygady kawalerii gen. Władysława Andersa – M.Ż.], a kończąc na dzisiejszej decyzji [nieudzielenie pomocy gen. Władysławowi Bortnowskiemu – dowódcy Armii „Pomorze” – poprzez natarcie z Puszczy Kampinoskiej na Żyrardów – M.Ż], postępowanie gen. Rómmla jest konsekwentne, aby swych towarzyszy gen. Kutrzebę i Bortnowskiego postawić w najgorszych warunkach (Z. Mierzwiński, Generałowie II Rzeczpospolitej).
 
17 września, po ataku wojsk sowieckich na Polskę, bezprawnie wydał rozkaz nakazujący uznanie ich za siły sprzymierzone.
 
26 września zwołano zebranie Komitetu Obywatelskiego z udziałem generalicji i prezydenta Starzyńskiego, na którym rozpoczęto rozmowy o kapitulacji. Akt kapitulacji Warszawy został podpisany 28 września. Następnie gen. Rómmel dostał się do niewoli (m.in. był jeńcem obozu VII A Murnau), gdzie przebywał do końca wojny.
Jeszcze przed kapitulacją, 27 września, na rozkaz marsz. Rydza-Śmigłego powołał ruch oporu – Służbę Zwycięstwu Polski, z gen. Michałem Tokarzewskim-Karaszewiczem na czele.
 
Po zakończeniu II wojny światowej Juliusz Rómmel, jako jeden z nielicznych generałów II RP, porozumiał się z władzami komunistycznymi. Formalnie przyjęty do ludowego wojska polskiego i przeniesiony w stan spoczynku. Zamieszkał w Warszawie. Przez cały okres PRL zapisy cenzorskie zabraniały publikowania w prasie jakichkolwiek krytycznych ocen na jego temat.
 
Małgorzata Żuławnik – BEP IPN


Powrót
Drukuj
Generuj plik PDF
Poleć stronę znajomemu
Adres do korespondencji
, ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa
©2004-2018 . Wszelkie prawa zastrzeżone.