12.12.2018, data aktualizacji serwisu: 25.10.2012
Gra miejska

Biogramy

Roman Umiastowski (1893–1982)

„Charakter ustalony, siła woli bardzo duża, lecz wygórowana ambicja własna. Zarozumiały, jednak mało obowiązkowy i pilny. Oficer zdolny, mógłby osiągnąć poważne rezultaty, gdyby zechciał pozbyć się nonszalancji”.

Fragment opinii służbowej, CAW, 1673/84/3, t. 15, k. 3
 

We wrześniu 1939 r. pełnił funkcję szefa propagandy w sztabie Naczelnego Wodza. Od wybuchu wojny wygłaszał przemówienia na falach Polskiego Radia i to dzięki jednemu z nich przeszedł do historii, choć zapewne nie tak, jak by sobie tego życzył. 6 września, tuż przed północą, Umiastowski wygłosił komunikat, nawołujący mężczyzn zdolnych do noszenia broni do opuszczenia stolicy i udania się na wschód, gdzie będą formowane nowe linie obrony, pozostałą zaś ludność Warszawy wezwał do budowy barykad i kopania rowów przeciwczołgowych. Dramatyczny apel Umiastowskiego wywołał w mieście panikę – jeszcze tej samej nocy wielu warszawiaków z całymi rodzinami ruszyło do ucieczki, tarasując drogi i pogłębiając wrażenie wojennego chaosu. Karnie opuściło miasto wielu mężczyzn, chcących walczyć z bronią w ręku, choć potrzebni byli również na miejscu, część Straży Ogniowej, personel niektórych szpitali. Sytuację opanował dopiero Starzyński, interweniując u władz wojskowych i doprowadzając do dymisji Umiastowskiego.
 
Sam Umiastowski po klęsce Polski znalazł się na emigracji – początkowo we Francji, następnie w Wielkiej Brytanii, gdzie pozostał aż do śmierci w 1982 r. Pracował jako antykwariusz, gromadząc starodruki, ryciny, mapy – kolekcja Umiastowskiego przechowywana jest w Muzeum Polskim w Rapperswilu w Szwajcarii. Pisał również książki – ostatnio ukazały się w Polsce jego wspomnienia z okresu II wojny światowej – Dziennik wojenny 18 IX 1939 – 19 IX 1939.

Kamila Sachnowska


Powrót
Drukuj
Generuj plik PDF
Poleć stronę znajomemu
Adres do korespondencji
, ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa
©2004-2018 . Wszelkie prawa zastrzeżone.