14.11.2018, data aktualizacji serwisu: 25.10.2012
Gra miejska

Biogramy

Stefan Starzyński (1893–1945?)

„Bo w życiu obowiązuje konsekwencja, skoro powiedziało się A, trzeba powiedzieć i B. Ja nie jestem wprawdzie prezydentem miasta z wyboru, ale gdy los sprawi, że jesteś w tym momencie na tym stanowisku, to myślę, że obowiązkiem moim jest pozostać w mieście w każdej sytuacji i dzielić z ludnością dobrą i złą dolę”.

Stefan Starzyński
 

W 1934 r. mianowany komisarycznym prezydentem Warszawy. Był inicjatorem i entuzjastą rozwoju stolicy. Jego zamiarem było uczynienie z Warszawy wielkiej metropolii znanej i podziwianej przez Europę. Dzięki niemu możemy podziwiać potężny gmach Muzeum Narodowego – który odegrał znaczącą rolę podczas oblężenia miasta. Starzyński z wielką pasją rozbudowywał i przebudowywał Warszawę.
 
Podczas kampanii wrześniowej sprawował funkcję komisarza cywilnego przy Dowództwie Obrony Warszawy. Gdy w nocy z 6 na 7 września 1939 r. podjęto decyzję o ewakuacji władz państwowych, zdenerwowany Starzyński mówił: „Wszyscy wyjeżdżają, ktoś jednak musi zostać, ktoś musi wziąć odpowiedzialność na siebie…”
 
Jako komisarz cywilny kierował organizacjami, które w zbombardowanym mieście próbowały podtrzymać normalne jego funkcjonowanie. Potrafił wykrzesać z warszawiaków nieprawdopodobny zapał do pracy, m.in. w Straży Obywatelskiej, Komitetach Obrony Przeciwlotniczej, Batalionach Pracy, Ochotniczych Batalionach Obrońców Warszawy itd. W radiowych pogadankach, których słuchał każdy warszawiak, głosił walkę do końca, piętnował barbarzyństwo agresorów, podtrzymywał obronnego ducha. W ostatniej audycji z 23 września padły słynne już dziś słowa: „Chciałem, by Warszawa była wielka. Wierzyłem, że wielka będzie. […] Gdy teraz do was mówię, widzę ją przez okna w całej wielkości i chwale, otoczoną kłębami dymu, rozczerwienioną płomieniami ognia, wspaniałą, niezniszczalną, wielką, walczącą Warszawę…”. Po kapitulacji kierował jeszcze życiem zniszczonego i wygłodzonego miasta. Uzyskał od okupanta m.in. szyby do oszklenia okien i zgodę na powołanie instytucji zajmujących się rozdziałem podstawowych artykułów żywnościowych wśród ludności. Dla warszawiaków Starzyński był bohaterem wyniesionym wysoko ponad cała obronę, ponad wojsko i ludność.
 
Działalność Stefana Starzyńskiego została przerwana 27 października 1939 r., gdy aresztowało go gestapo. Początkowo przewieziony został do siedziby gestapo w al. Szucha, po kilku dniach osadzony został w areszcie centralnym na Pawiaku.
 
Istnieje wiele spekulacji na temat jego śmierci, jednak żadna nie została potwierdzona. Wiadomo jedynie, że został zamordowany między grudniem 1939 a majem 1945 r.

Anna Piotrowska


Powrót
Drukuj
Generuj plik PDF
Poleć stronę znajomemu
Adres do korespondencji
, ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa
©2004-2018 . Wszelkie prawa zastrzeżone.