14.11.2018, data aktualizacji serwisu: 25.10.2012
Gra miejska

Organizacje i instytucje społeczne

Komitet Obywatelski

  • Zakładnicy w Pałacu Blanka w Warszawie zatrzymani przez władze niemieckie na czas defilady zwycięstwa. Wśród nich członkowie Komitetu Obywatelskiego.

Komitet Obywatelski

Nazywany Radą Obrony Stolicy, nie odegrał wybitniejszej roli w obronie Warszawy. Wspierał w miarę możliwości komisarza cywilnego, w końcowej zaś fazie obrony wraz z dowódcą Armii „Warszawa” gen. Juliuszem Rómmlem wziął współodpowiedzialność za decyzję o poddaniu miasta.
 
Komitet Obywatelski powstał 20 września 1939 r.*, zbyt późno, by móc odegrać znaczącą rolę w obronie Warszawy. Został powołany przez gen. Rómmla z inicjatywy prezydenta Starzyńskiego. Miał pełnić funkcję doradczą i reprezentować interesy mieszkańców stolicy przy dowódcy Armii „Warszawa” oraz koordynować działania ludności cywilnej i wojska.
 
W jego skład weszło 17 osób – przedstawiciele różnych ugrupowań politycznych i organizacji. Byli to m.in. gen. Juliusz Rómmel (przewodniczący Komitetu), Stefan Starzyński, Mieczysław Niedziałkowski i Zygmunt Zaremba (działacze Polskiej Partii Socjalistycznej, redaktorzy), Maciej Rataj (polityk Stronnictwa Ludowego i dawny marszałek sejmu), Janusz Regulski (komendant Straży Obywatelskiej), Julian Kulski (wiceprezydent Warszawy, w czasie obrony komendant obrony przeciwlotniczej), Jan Pohoski (drugi wiceprezydentów Warszawy), Artur Śliwiński (związany z PPS były premier rządu, senator), książę Zdzisław Lubomirski (polityk i działacz społeczny, dawny prezydent Warszawy, prezes pierwszego KO z lat 1914–1916), ksiądz Zygmunt Choromański, prof. Stanisław Witold Staniszkis, Józef Evert (senator), Andrzej Wierzbicki (dyrektor „Lewiatana” – Centralny Związek Polskiego Przemysłu, Górnictwa, Handlu i Finansów popularnie zwany „Lewiatan”), Jan Gebethner, prof. Bolesław Miklaszewski, prof. Wacław Paszkowski, Marian Borzęcki (adwokat). Komitet zdążył zebrać się kilkakrotnie. Podczas zebrań omawiano sytuację militarną, kwestie organizacji życia miasta i jego obrony. Można wyróżnić dwa okresy działalności komitetu: pierwszy, przypadający na okres oblężenia Warszawy i drugi – po kapitulacji po wejściu Niemców do Warszawy.
 
* W publikacjach dotyczących obrony Warszawy podawane są różne daty powstania Komitetu. Dzień 20 września to oficjalny komunikat dowódcy Armii „Warszawa” o jego powołaniu.

Katarzyna Cegieła BEP IPN


Powrót
Drukuj
Generuj plik PDF
Poleć stronę znajomemu
Adres do korespondencji
, ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa
©2004-2018 . Wszelkie prawa zastrzeżone.