22.09.2018, data aktualizacji serwisu: 25.10.2012
Gra miejska

Organizacje i instytucje społeczne

Muzeum Narodowe

„Pamiętam dramatyczne wyprawy samochodem muzealnym na Zamek Warszawski [...]. Służba zamkowa nie otrzymała żadnych dyspozycji co do pozostałych na Zamku dzieł sztuki, była zdezorientowana. [...] Wywoziliśmy [z Zamku] do podziemi Muzeum, w ciągu kilku dni, co było najcenniejsze: tron królewski, widoki Warszawy i elekcję Canaletta, portrety królewskie Bacciarellego z Gabinetu Marmurowego [...]”.

Stefan Kozakiewicz, cyt. za: Stanisław Lorentz – Wspomnienie o ratowaniu zabytków i dzieł sztuki we wrześniu 1939 r.
 
 
Muzeum Narodowe
 
Muzeum, kierowane przez Stanisława Lorentza, jeszcze przed rozpoczęciem działań wojennych starało się przygotować do wojny. Dużą część zbiorów przeniesiono do podziemi. W dniu wybuchu wojny, według relacji dyrektora, „w muzeum znajdowali się prawie wszyscy jego pracownicy i bardzo gorliwie uczestniczyli w akcji ratowniczej. Działała bardzo sprawnie […] drużyna obrony przeciwlotniczej i własna straż ogniowa”. Po opuszczeniu stolicy przez władze administracyjne Muzeum Narodowe stało się centralną instytucją ochrony zabytków. W celu ochrony przed zniszczeniem pracownicy muzeum zwozili zabytki i dzieła sztuki z całego miasta, m.in. pozostawione bez opieki zbiory Potockich z pałacu przy Krakowskim Przedmieściu, zbiory z Pałacu Łazienkowskiego i z pałacu Radziwiłła przy ulicy Bielańskiej. Cenne przedmioty zabezpieczano w specjalnych skrzyniach.
 
17 września rozpoczęto akcję ratowniczą na Zamku Królewskim – pod ostrzałem niemieckim, z narażeniem życia, pracownicy Zamku i muzeum, przy pomocy harcerzy, przewieźli część zbiorów z bombardowanego Zamku do Muzeum Narodowego. Podziemia muzeum stały się także schronieniem dla ok. 200 osób – głównie członków rodzin pracowników, ale również dla mieszkańców zburzonych domów i uchodźców z terenów zajmowanych przez Niemców, zorganizowany był tu również punkt sanitarny, a pod koniec oblężenia prowizoryczny szpital polowy.

Katarzyna Cegieła BEP IPN


Powrót
Drukuj
Generuj plik PDF
Poleć stronę znajomemu
Adres do korespondencji
, ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa
©2004-2018 . Wszelkie prawa zastrzeżone.