22.09.2018, data aktualizacji serwisu: 25.10.2012
Gra miejska

Organizacje i instytucje społeczne

Organizacje kobiece i ich rola w obronie Warszawy

„[…] szczególnie kobiety z wyjątkową ofiarnością dawały krew, a nawet udawały się na najniebezpieczniejsze posterunki, ażeby krwią swoją ratować rannych”.

Relacja uczestnika akcji ratowniczej dr. Ludwika Hirszfelda
 
 
Organizacje kobiece i ich rola w obronie Warszawy
 
Podczas oblężenia Warszawy nie tylko mężczyźni narażali życie, walcząc z bronią w ręku. Wiele organizacji zrzeszających kobiety aktywnie włączyło się do obrony stolicy, pomagając wojsku i ludności cywilnej.
 
Przed wybuchem II wojny światowej Polski Czerwony Krzyż we współpracy z Ubezpieczalnią Społeczną i Wydziałem Opieki Społecznej przeprowadził akcję szkoleń sanitarno-ratowniczych dla kobiet, które w przypadku agresji niemieckiej miałyby wspierać służby medyczne. Do 1 września przeszkolono w sumie 20 tys. kobiet. Pod koniec marca powołano Pogotowie Społeczne Przysposobienia Wojskowego Kobiet, którego celem było przygotowanie społeczeństwa polskiego do samoobrony i samopomocy w przypadku wybuchu wojny. W sierpniu natomiast Przysposobienie Wojskowe Kobiet przygotowało spis lekarek z całej Polski. Dzięki temu przygotowano dla kobiet wytypowanych do pomocniczej służby wojskowej karty mobilizacyjne, które wskazywały im miejsce stawienia się na wypadek wybuchu wojny. Takie karty dostało wiele lekarek z Warszawy, które wraz z uczennicami szkół pielęgniarskich pracowały głównie w szpitalu Dzieciątka Jezus i Przemienienia Pańskiego.
 
Po wybuchu wojny okazało się, że jest zbyt mało służb ratowniczych i sanitarnych. Już 2 września przy ul. Trębackiej otwarto punkt zapisów do Ochotniczej Służby PCK. Stworzono wówczas „brygadę pań szpitalnych”, która pomagała rannym w pisaniu listów do najbliższych i prowadziła spis zmarłych w 37 szpitalach. 3 września natomiast poproszono o pomoc nauczycielki i maturzystki z wyszkoleniem sanitarnym – miały wspierać pracę szpitali; rozpoczęto również szkolenie sanitarno-ratownicze ochotniczek, które miały zastąpić mężczyzn powołanych do wojska.
 
W Warszawie zaczęły także działać patrole sanitarne Pogotowia Harcerek, których z czasem było coraz więcej. Zajmowały się one udzielaniem pomocy rannym, opiekowały się uchodźcami i zagubionymi dziećmi. Dla tych ostatnich udało się stworzyć trzy punkty zbiorcze (na ul. Chłodnej, Wrońskiego i Krakowskim Przedmieściu). Dzięki pomocy ludności cywilnej zaopatrzono potrzebujących w bieliznę, pościel i żywność. Dzieci objęte zostały pomocą lekarską, każdemu wręczono kartkę z danymi osobowymi i opisem okoliczności znalezienia. Opiekunkom zorganizowano kurs opieki nad dzieckiem. Przez wszystkie punkty zbiorcze we wrześniu 1939 r. przeszło w sumie kilkaset dzieci.
 
11 września rozpoczęto tworzenie Służby Kobiecej, której zadaniem było tworzenie świetlic dla dzieci, schronisk dla ewakuowanych, szwalni i jadłodajni dla żołnierzy.Mimo że kobiety nie walczyły w pierwszym szeregu z bronią w ręku, ich rola i zadania, które wypełniały podczas oblężenia Warszawy, były niezwykle ważne.

Olga Tumińska BEP IPN


Powrót
Drukuj
Generuj plik PDF
Poleć stronę znajomemu
Adres do korespondencji
, ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa
©2004-2018 . Wszelkie prawa zastrzeżone.